نوجوانی مرحله حساسی برای شروع رفتار پرخطر مصرف سیگار محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش نظارت والدینی و همنشینی با همسالان منحرف در مصرف سیگار نوجوانان صورت گرفته است.مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع همبستگی با استفاده از روش الگویابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش متشکل از کلیه نوجوانان دختر و پسر مقطع متوسطه شهر تهران بود که 1241 نفر از آنها با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از مقیاس های خطرپذیری نوجوانان ایرانی، نظارت والدینی و همنشینی با همسالان منحرف استفاده شد. داده ها با استفاده از شاخص های آماری همبستگی t مستقل و مدل سازی معادلات ساختاری، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.نتایج: نتایج پژوهش نشان داد بین پسران و دختران در خطرپذیری مصرف سیگار تفاوتی وجود ندارد، میزان نظارت والدینی در دختران و میزان همنشینی با همسالان منحرف در پسران بیشتر بود. نظارت والدینی از طریق همنشینی با همسالان دارای تاثیر معنا دار بر مصرف سیگار می باشد و مدل واسطه ای ارایه شده قادر است 10% از واریانس مصرف سیگار را تبیین می کند.نتیجه گیری: توجه جدی به نقش نظارت والدینی در کاهش همنشینی با همسالان منحرف و به دنبال آن کاهش احتمال خطرپذیری مصرف سیگار از سوی نوجوانان از اهمیت بالایی برخوردار است.

در تبیین اعمال خلاف قانون، نگاه صرفا حقوقی کافی نیست بلکه می بایست از ابعاد دیگر همچون خانواده و مسائل روان شناختی مورد بررسی قرار گیرد. هدف این پژوهش، بررسی نقش نظارت والدینی و خودکارآمدی در همنشینی با همسالان بزهکار و رفتارهای پرخطر در دانش آموزان دبیرستانی بود. روش تحقیق همبستگی است. 198 دانش آموز دبیرستانی شهر پارس آباد در سال تحصیلی 93- 1392به شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های نظارت والدینی، خودکارآمدی عمومی، همنشینی با همسالان بزهکار و مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانی پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام به گام استفاده شده است. نتایج نشان داد که بین نظارت والدینی و خودکارآمدی با همنشیتی با همسالان بزهکار و رفتارهای پرخطر رابطه منفی معنادار وجود دارد (P<0.01). نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که نظارت والدینی و خودکارآمدی می توانند 21 درصد از واریانس همنشینی با همسالان بزهکار و 34 درصد از واریانس رفتارهای پرخطر را پیش بینی نمایند. نتایج تحقیق حاضر دلالت بر اهمیت متغیرهای خانوادگی و روانشناختی در کاهش همنشینی با همسالان بزهکار و رفتارهای پر خطر دارد.

هدف هدف پژوهش حاضر، پیش بینی گرایش به مصرف مواد بر مبنای انتظارات پیامد، نظارت والدینی و پایداری در برابر تاثیرات همسالان بود. روش روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی تهران در سال 1399-1398 تشکیل دادند که از بین آن ها تعداد 419 نفر از طریق روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های خطرپذیری جوانان، ارزیابی شناختی وقایع خطرساز، پایداری در برابر تاثیرات همسالان، و راهبردهای نظارت والدینی بود. برای تحلیل داده ها از روش های همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام به گام استفاده شد. یافته ها نتایج نشان داد که بین انتظارات پیامد مثبت با گرایش به مصرف مواد رابطه مثبت و معنادار و بین پایداری در برابر تاثیرات همسالان، نظارت والدینی، کنترل والدینی، و درخواست والدینی با گرایش به مصرف مواد مخدر رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون آشکار کرد که 56 درصد از واریانس گرایش به مصرف مواد بر اساس انتظارات پیامد مثبت، پایداری در برابر تاثیرات همسالان، و نظارت والدین قابل پیش بینی است. نتیجه گیری: با توجه به یافته های به دست آمده می توان اقداماتی در راستای اصلاح انتظارت افراد در زمینه پیامدهای مثبت در مورد مصرف مواد، افزایش پایداری در برابر تاثیرات همسالان، و افزایش نظارت والدین انجام داد که در نهایت منجر به کاهش مصرف مواد شود.

اهداف تک والدی نوجوانان می تواند بر ابعاد مختلف زندگی روانی، اجتماعی و فردی ایشان تاثیر بگذارد، به همین دلیل نیازمند توجه ویژه ای است. هدف از پژوهش حاضر، تعیین نقش نظارت والدینی، عزت نفس و ناگویی خلقی در پیش بینی هم نشینی با همسالان بزهکار و رفتارهای پرخطر در نوجوانان تک والد مادرسرپرست بود. مواد و روش ها: این پژوهش توصیفی-همبستگی در نوجوانان تک والد تحت سرپرستی کمیته امداد امام خمینی(ره) شهر کرج در سال 1395 انجام شد. 224 نوجوان تک والد به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. با مراجعه محقق به کانون های تربیتی نوجوانان تحت پوشش کمیته امداد شهر کرج، تمامی آزمودنی ها پرسش نامه های نظارت والدینی، مقیاس عزت نفس، ناگویی خلقی، مقیاس هم نشینی با همسالان بزهکار و خطرپذیری نوجوانان ایرانی را تکمیل کردند. برای تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته ها: پس از حذف پرسش نامه های ناقص و مخدوش، 200 پرسش نامه برای تحلیل آماری باقی ماند. میانگین مولفه نظارت والدینی 04/3± 48/11، عزت نفس 63/1± 66/10، ناگویی خلقی 83/4± 07/72، هم نشینی با همسالان بزهکار 09/6± 78/18 و رفتارهای پرخطر برابر با 33/6± 45/86 به دست آمد. بین نظارت والدینی، عزت نفس و ناگویی خلقی در هم نشینی نوجوانان تک والد با همسالان بزهکار، همبستگی منفی معنادار و با رفتارهای پرخطر رابطه مثبت معنادار وجود داشت (01/0>p). نظارت والدینی همبستگی بالا و معناداری با هم نشینی با همسالان بزهکار داشت و به تنهایی 20 درصد از واریانس هم نشینی با همسالان بزهکار را پیش بینی می کرد (001/0>p). نظارت والدینی همبستگی بالا و معنا داری با رفتارهای پرخطر داشت و به تنهایی 4 درصد از واریانس رفتارهای پرخطر را پیش بینی می کرد (001/0>p). نتیجه گیری: نتایج این پژوهش بر اهمیت نظارت والدینی، عزت نفس و ناگویی خلقی در کاهش هم نشینی نوجوانان تک والد با همسالان بزهکار و رفتار پرخطر ایشان دلالت دارد.

تعارضات والدین با یکدیگر و نحوه برخورد والدین با فرزندانشان، در زمینه مطالعه رفتارهای انحرافی در جوانان از اهمیت زیادی برخوردار است. این مقاله به بررسی این تعارضات و اثر آنها بر رفتارهای بزهکارانه جوانان پرداخته است. در این پژوهش جهت تنظیم چارچوب نظری از نظریه های کنترل اجتماعی و رویکرد تعامل اجتماعی استفاده شد و با روش پیمایشی انجام گرفت. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه خودگزارشی بود. محل جمع آوری داده ها شهر شیراز و نمونه مورد مطالعه 1035 دانش آموز دختر و پسر مشغول به تحصیل در سال تحصیلی 88-87 بوده است. جهت انتخاب نمونه از روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای استفاده شده است. جهت تحلیل آماری و آزمون فرضیه ها از روش های آماری آزمون T، تحلیل واریانس، ضریب همبستگی و رگرسیون چند متغیره استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان دادند که رابطه معنی دار مثبتی بین متغیرهای تعارضات والدین، تعارض والدین با فرزندان در خانه و خارج از آن با بزهکاری نوجوانان وجود داشته است. همچنین، رابطه معنی دار معکوسی بین میزان دلبستگی خانوادگی و بزهکاری نوجوانان وجود داشت. مدل پژوهش با دو متغیر تعارضات والدین با فرزندان در خانه و دلبستگی فرزندان به خانواده بر روی هم 20 درصد از تغییرات متغیر بزهکاری نوجوانان را تبیین می کنند.

امروزه، پایش والدینی یکی از مهارت های والدین در مراقبت از نوجوان برای گذار موفقیت آمیز از این دوره رشد است. تاکنون ابزارهای مختلفی برای سنجش مهارت پایش والدینی طراحی شده است که دربردارنده همه ابعاد پایش والدینی نیست؛ بنابراین، پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتباریابی پرسشنامه پایش والدینی انجام شد. آزمون ساخته شده به سنجش پایش والدینی براساس پنج بعد اطلاع، نظارت، ارتباط، دغدغه و پذیرش می پردازد. جامعه پژوهش شامل کلیه والدین دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم در سال تحصیلی 99-1398 بود. آزمون پژوهشگر ساخته بر روی 300 نفر از والدین (233 زن و67 مرد) اجرا شد. داده ها با استفاده از روش تحلیل عوامل تاییدی و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شد. یافته ها نشان دهنده پایایی قابل قبول ابعاد پنج گانه (88/0-87/0) و کل آزمون (3/90) است. برای تعیین روایی هم زمان پرسشنامه پایش والدینی، از دو پرسشنامه تعارض والدینی برای سنجش روایی واگرا و پرسشنامه سبک های فرزندپروری برای سنجش روایی همگرا استفاده شد. یافته ها حاکی از تایید اعتبار ملاکی پرسشنامه پایش والدینی است. باتوجه به اهمیت پایش والدینی به عنوان مهارتی مهم در فرایند تربیت فرزندان با استفاده از پرسشنامه تدوین شده می توان به سنجش ابعاد این مهارت والدینی و ارایه بازخورد پرداخت.

مقدمه: مراقبت و نظارت ضعیف والدین با تمایل بیشتر فرزندان به ویژه نوجوانان برای مبادرت به رفتارهای آسیب زا همراه است. پژوهش حاضر به منظور بررسی وضعیت نظارت والدینی در میان نوجوانان خانواده های نظامی انجام شده است.مواد و روش ها: در این پژوهش توصیفی ـ مقطعی، 457 نفر از نوجوانان دختر و پسر خانواده های نظامی به شیوه نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب شدند و با استفاده از مقیاس نظارت والدینی مورد ارزیابی قرار گرفتند که ضریب آلفای کرونباخ آن 0.73 به دست آمده است. داده های به دست آمده به کمک نرم افزار SPSS نسخه 19 و با استفاده از روش های آمار توصیفی و آزمون T برای گروه های مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: نتایج به دست آمده نشان داد که در مجموع 75.2 درصد از نوجوانان نظامی نظارت والدینی بالایی را گزارش کردند. این میزان برای پسران 63.2 درصد و برای دختران 84.2 درصد به دست آمد. بررسی تفاوت جنسیتی در نظارت والدینی نیز نشان داد که دختران نظارت والدینی بیشتری را تجربه می کنند.بحث و نتیجه گیری: نظارت والدینی مستلزم توجه و پیگیری نسبت به آگاهی از مکان حضور فرزندان و اعمال آنها میباشد؛ بنابراین، توجه بیشتر به نقش نظارت والدینی در فرزندپروری برای سلامت فرزندان امری اساسی است. اجرای برنامههای آموزشی به والدین جهت نظارت بیشتر بر نوجوانان پسر ضروری به نظر میرسد.

در این نوشتار، نگارنده به مسأله نظارت بر انتخابات از دریچه حق تعیین سرنوشت نظر افکنده است. ضمن تبیین مبانی اخلاقی نظری حق انتخاب به عنوان تجلی حق تعیین سرنوشت در ساخت زندگی اجتماعی، حق انتخاب کردن و انتخاب شدن به عنوان دو روی یک سکه مورد توجه قرار گرفته است. محدودیتهای اخلاقی اعمال این دو حق نیز از مباحث مورد توجه این نوشتار است. نگارنده با ارائه چارچوب تحلیلی تفکیک بین دو ایده حق بودن و حق داشتن نشان داده است که آموزه های قرآنی در لایه اول، "حق بر خطا بودن" را برای افراد به رسمیت شناخته است. موضع اسناد حقوق بشری در مورد حق تعیین سرنوشت از دیگر مباحث این نوشتار است. تفکیک بین دو حوزه داخلی و خارجی، حق انتخاب و مشارکت آزادانه سیاسی به عنوان تجلی حق تعیین سرنوشت داخلی مورد بحث و بررسی نگارنده قرار گرفته است. محدودیتهای آزادی انتخاب در اسناد حقوق بشری و همچنین تحلیل سیستمهای نظارت بر اعمال آزادیهای عمومی از دیگر مباحث تحلیلی این نوشتار است. از مجموع مباحث فوق، نگارنده از ایده نظارت تضمینی در مقابل نظارت تحدیدی دفاع کرده است. بر این مبنا، نظارتی که در جهت تضمین نهادینه کردن حق انتخاب آزادانه شهروندان طراحی شود به عنوان نظام نظارتی مطلوب و موجه پیشنهاد شده است.